chp-2. dünya savaşı dönemi...

    -1
    hellomyfriend 4.12.2016 14:11
    ıı. dünya savaşı yılları

    ismet inönü, cumhurbaşkanı ve cumhuriyet halk partisi genel başkanı olduktan sonra 1939 yılında seçimler yenilendi. tbmm yeni dönem çalışmalarına mart ayında başladı. 1 eylül 1939'da almanya, polonya'ya ya saldırdı ve ıı. dünya savaşı başladı. avrupa’da hitler almanya’sı, mussolini italya’sı ile birlikte istilaya başlamıştı. uzak doğu'da da japonya bu gruba katılmıştı. savaşın diğer tarafında ise fransa ve ingiltere bulunuyordu. hitler'in güçlü ordusu kısa zamanda avrupa'yı istila etti. mussolini kendisine afrika'yı hedef almıştı. abd olayları uzaktan izliyordu. ancak japonlar 7 aralık 1941'de abd'nin pearl harbor üssüne saldırınca birleşik devletler almanya, italya ve japonya'ya savaş açtı. bu arada almanya sscb'ye saldırdı. dünya adeta bir cehenneme dönmüştü. ancak bu cehennemin ortasında, inönü'nün deyimiyle "yangınlar içinde inleyen asya ve avrupa kıtalarının bitişik noktasında sessizlik yurdu" aziz vatanımızdı. türkiye milli şef inönü yönetiminde savaşın dışında durmayı başardı. son derece başarılı bir dış politika ile türkiye bu büyük yangının dışında kaldı. ancak savaş türkiye'yi iktisadi yönden sıkıntıya soktu. birçok temel madde bile karneye bağlandı.

    türk ordusu her türlü tehlikeye karşı ayakta tutuldu. dönemin en olumlu görülen olayı ise milli eğitim bakanı hasan âli yücel öncülüğünde açılan köy enstitüleri idi. kemalizm'in dayanak noktası olan köylü aydınlanması açısından bu kurum çok önemli görevler yaptı.

    ıı. dünya savaşı yıllarında kurulan chp hükümetleri:

    ıı. celal bayar hükümeti (11 kasım 1938 - 25 ocak 1939)
    ı. refik saydam hükümeti (25 ocak 1939 - 3 nisan 1939)
    ıı. refik saydam hükümeti (3 mart 1939 - 9 temmuz 1942)
    ı. şükrü saraçoğlu hükümeti (9 temmuz 1942 - 9 mart 1943)
    ıı. şükrü saraçoğlu hükümeti (9 mart 1943 - 7 ağustos 1946)
    ıı. dünya savaşı 1945'te sona erdiğinde demokrasiler kayıtsız şartsız galip gelmişlerdi. diğer tarafta bir başka galip ise hemen yanı başımızdaki sovyet rusya olarak belirmişti. dünya adeta iki kutba ayrılmıştı ve türkiye de bunlardan biri içerisinde yer almalıydı.

    kaynak:tr.wikipedia.org/...umhuriyet_halk_parti